De plaats van de Domtoren

Tot op de millimeter bepaald

Zonder dat we het misschien in de gaten hebben, verandert Nederland voortdurend. Er komen wegen bij, complete Vinexwijken worden aangelegd, straten worden verlegd en soms komt er zelfs land bij. Al die veranderingen moeten ook steeds weer netjes vastgelegd worden in kaarten. De kunst van het precies kunnen vertellen waar een object zich bevindt, zit in de aanwezigheid van ijkpunten. Als je eenmaal drie vaste punten hebt waar de ligging van bekend is, kun je de positie van een nieuw vierde punt ook bepalen. Dat doe je door de afstand tot de drie andere punten te meten. Over heel Nederland is op die manier een onzichtbaar net gespannen dat in totaal 6.000 van deze punten telt. Deze punten vormen samen het stelsel van de Rijksdriehoeksmeting (RD), een meetsysteem dat al in 1885 zijn entree heeft gedaan en nog steeds inmiddels met behulp van Global Positioning System (GPS) dienst doet.
De Domtoren in Utrecht bestaat uit punt 01 (de stang boven de knop op de spits), punt 26 (de grote bronzen bout in de Westmuur van de uitbouw van de kerk) en punt 27 (de bronzen bout in de Oostmuur van het dienstgebouw).
De zogenaamde RD punten worden regelmatig door het Kadaster gecontroleerd, nagemeten en zonodig bijgesteld. Voor planologen, ingenieursbureaus en gemeenten is het bijvoorbeeld essentieel dat de RD punten actueel zijn. Ook na een aardverzakking of na verbouwingen moeten punten nog blijven kloppen. Want elke millimeter maakt een verschil. Het mag niet zo zijn dat als je in Groningen begint met het meten van percelen, dat je dan in Maastricht ineens een stukje land overhoudt of te kort komt!