Begrippenlijst

Attribuut
NEN3610 2005: kenmerk van een geo-object. Een beschrijvende eigenschap van een objectklasse met een bijbehorende waarde.

Attribuutwaarden
Reeks voorkomende waarden

Beschrijvende eigenschap
Eigenschap toegekend aan een geo-object dat het geo-object nader beschrijft. Beschrijvende eigenschappen geven een nadere invulling aan het geo-object. Deze eigenschappen hebben betrekking op bijvoorbeeld de aard of het type van het geo-object.
De beschrijvende eigenschappen van de geo-objecten in TOP10NL zijn vastgelegd in de attributen.

Change-only detectie
Doordat mutaties en mutatiedata zijn opgenomen in de database is het mogelijk om alleen aangepaste geo-objecten op te sporen, te selecteren en aan afnemers te leveren.

Enkelvoudige geometrie
Binnen een bestand kan een object maar op één manier opgeslagen worden. In de werkelijkheid kan bijvoorbeeld een wegdeel zowel als lijn en als vlak worden weergegeven, afhankelijk van de doelstelling van de gebruiker. Bij enkelvoudige geometrie is dit dus niet mogelijk. Zie ook ‘meervoudige geometrie’.

GBKN
De Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) is de meest gedetailleerde topografische basiskaart voor heel Nederland.
In bebouwde gebieden is de schaal 1:500 of 1:1.000 en in landelijke gebieden 1:2.000. De kaart wordt voornamelijk gebruikt voor beheersdoeleinden bij gemeenten en nutsbedrijven. Op de site van het landelijk samenwerkingsverband GBKN (LSV-GBKN) vindt u uitgebreide informatie over de organisatie van de GBKN, inclusief de toekomstplannen en het laatste nieuws.

Gegevensmodel
Een abstractie van de werkelijkheid, welke alleen die eigenschappen bezit die relevant zijn voor de beoogde toepassing.
Een gegevensmodel, ofwel datamodel, definieert groepen van geo-objecten, hun attributen en de relaties tussen de geo-objecten onderling. Een conceptueel gegevensmodel is onafhankelijk van het computersysteem en de datastructuren.

Generalisatie
Proces waarbij vanuit gedetailleerde gegevens door vereenvoudigen, weglaten en samenvoegen geo-objecten op kleinere schalen afgebeeld kunnen worden.
Zie ook 'Generalisatie' in de technische aspecten.

Geografisch Kernbestand (GKB)
Basisbestand voor alle gebruikers van geo-informatie, geschikt als ondergrond en voor GIS-analyses. Dit begrip stamt uit de jaren '90 van de vorige eeuw en was bedoeld als neutrale omschrijving van een in Nederland te realiseren geografisch basisbestand. TOP10NL vormt in feite de realisatie van het GKB en is voorbestemd als Basisregistratie Topografie.

Geometrische eigenschappen
Geometrische eigenschappen leggen de locatie en vorm van het geo-object vast.

Geo-object
NEN3610 2005: abstractie van een fenomeen in de werkelijkheid dat direct of indirect geassioceerd is met een locatie relatief ten opzichte van het aardoppervlak. Een fenomeen in de werkelijkheid dat onafhankelijk van andere fenomenen bestaat en afzonderlijk is te herkennen (bijv. een weg, een gebouw).

GML (Geography Markup Language)
Taal die gebruikt wordt voor de definitie, codering en het transport van geografische data via het Internet. De taal syntax is gebaseerd op XML en OGC simple feature specificaties.
Zie ook GML in de technische aspecten.

Identificerende eigenschap
Ieder geo-object heeft minstens één identificerend attribuut. Dit is een attribuut dat het geo-object een unieke identiteit geeft (bijv. een unieke code, nummer of naam).
Binnen TOP10NL heeft elk geo-object een unieke identificatiecode als identificerend attribuut.

IMRO
Informatiemodel Ruimtelijke Ordening. Een classificatie voor de digitale levering van gegevens over ruimtelijke geo-objecten in het veld van de Ruimtelijke Ordening.

IMWA
IMWA (voorheen Adventus) Informatiemodel Water. De nieuwe standaard voor de uitwisseling van geografische gegevens binnen de sector Water.

ISO/TC211
Technische Commissie binnen de ISO voor standaardisatie van geo-informatie.

Kartografisch model
Beschrijving van het terrein in zijn grafische eigenschappen, weergegeven in de vorm van kaarten op papier of beeldscherm. Het kartografisch model beschrijft hoe geo-objecten zoals opgenomen in het landschapsmodel gepresenteerd kunnen worden met behulp van grafische variabelen (zoals kleur, grijstint, vorm, textuur, oriëntatie, grootte, etc.). Er kunnen dus verschillende modellen worden gebruikt voor hetzelfde landschapsmodel, afhankelijk van het doel van het kaartbeeld.
Bekijk ook het voorbeeld waarin het linker beeld is omgezet van landschapsmodel naar kartografisch model via afspraken voor wat betreft symbolen en kleuren voor de geo-objecten en/of punten, lijnen en vlakken naar het rechterbeeld.

Landschapsmodel
Beschrijving van het terrein in zijn geometrische eigenschappen met beschrijvende kenmerken, ongeacht de latere grafische weergave in de vorm van kaarten op papier of beeldscherm.
Het landschapsmodel beschrijft welke in de werkelijkheid voorkomende fenomenen en relaties worden onderscheiden. De werkelijkheid wordt vertaald naar geo-objecten, objecteigenschappen en relaties tussen de geo-objecten.

Lijnvormig geo-object
Een lijnvormig geo-object heeft minimaal een beginpunt en een eindpunt, die niet samenvallen. Een lijnvormig geo-object heeft een lengte.

Locatie
De locatie (positie) van een geo-object weergegeven door x- en y- coördinaten en eventueel een z-coördinaat.

Logisch ontwerp
De afbeelding van het conceptuele ontwerp op een bepaalde datastructuur (bijv. relationeel, object-georiënteerd, netwerk, transferformaat).

Meervoudige geometrie
Meervoudige geometrie betekent dat binnen een bestand een object meerdere geometrieën kan bevatten.
Een belangrijk aspect van TOP10NL is dat er meerdere typen geometrie t.b.v. een geo-object kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld een wegdeel kan zowel tegelijkertijd als lijn en als vlak worden opgenomen.

Multipliciteit
Met de multipliciteit van een attribuut wordt te kennen gegeven of een geo-object precies één of meer attribuutwaarden kan aannemen. Verder kan een attribuut optioneel of verplicht zijn. Optioneel betekent dat het attribuut op een deel van de geo-objecten niet van toepassing is.

Naadloze database
Een van de voordelen van TOP10NL is dat het een naadloos bestand is. De begrenzing van een kaartblad zal niet meer voorkomen.

NEN3610 1995
Terreinmodel Vastgoed, een classificatiesysteem ontwikkeld door de Raad voor Vastgoed Informatie (RAVI), thans Geonovum, voor de uitwisseling van ruimtelijke gegevens op een gestandaardiseerde, objectgerichte manier. Er wordt in vastgelegd wat er uitgewisseld kan worden.
NEN3610 verdeelt het aardoppervlak in water, wegen, spoorwegen en terreinen. Deze opdelingsobjecten kunnen we vervolgens inrichten met gebouwen, kunstwerken, waterkeringen, leidingen en overige inrichtingselementen.
De norm is in 2005 vervangen door Basismodel Geo-informatie, NEN3610 2005.

NEN3610 2005
Basismodel Geo-informatie, een classificatiesysteem dat is ontwikkeld onder leiding van de Raad voor Vastgoed Informatie (RAVI), thans Geonovum, voor de uitwisseling van ruimtelijke gegevens op een gestandaardiseerde, objectgerichte manier. Er wordt in vastgelegd wat er uitgewisseld kan worden.
Het doel van het Basismodel Geo-informatie is het vereenvoudigen van geo-informatie (voor het onderling uitwisselen) met interoperabiliteit als sleutelwoord.
TOP10NL is gemodelleerd conform NEN3610 2005.

Objectgericht
De in de werkelijkheid voorkomende geo-objecten met hun eigenschappen worden in een model beschreven door objectklassen en attributen.
Bij een objectgerichte beschrijving worden de terreinelementen gezien als een verzameling geo-objecten en eigenschappen, die als objectklassen en attributen in een gegevensmodel worden opgenomen. De fundamentele vraag is: wat zien we als geo-object? Een geo-object is iets dat een identiteit heeft, waarover we kunnen praten en dat we op een bepaalde manier kunnen manipuleren. Iets kan als geo-object gezien worden voor een bepaalde toepassing, maar voor een andere toepassing niet. Een brug kan bijvoorbeeld als geo-object worden gezien met eigen eigenschapen, maar kan ook worden beschouwd als onderdeel van een weg. De afweging of iets als geo-object wordt gezien en dus als een aparte objectklasse binnen een objectgericht model wordt gedefinieerd, is sterk afhankelijk van de uiteindelijke toepassing.

Objectgerichte structuur
Structuur waarbij de gegevens als geo-objecten en attributen zijn opgeslagen, met als voordelen overdraagbaarheid en eenvoudige bijhouding.

Objectgerichte terreinbeschrijving
Bij een objectgerichte beschrijving worden de terreinelementen gezien als een verzameling geo-objecten met eigenschappen, die als objectklassen en attributen in een gegevensmodel worden opgenomen.

Objectklasse
Een abstractie van fenomenen in de werkelijkheid met gelijke eigenschappen die direct of indirect geassocieerd zijn met een locatie relatief ten opzichte van het aardoppervlak.
Zie ook de technische aspecten.

OGC
Het Open GeoSpatial Consortium speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en standaardisatie. De interoperabiliteit tussen software, maar ook t.b.v. internetpresentaties wordt door het consortium ontwikkeld en bewaakt.

OpenGIS
OpenGIS beschrijft een architectuur waarmee het mogelijk is gedistribueerd geografische informatie te zoeken en de gevonden geografische gegevens te gebruiken, te combineren en te bewerken. De OpenGIS specificaties worden opgesteld door het OGC (Open Geospatial Consortium). (link naar www.opengeospatial.org)

Puntvormig geo-object
Een puntvormig geo-object heeft een enkele x, y, (z) coördinaat.

Shape
Een ESRI vector bestandsformaat voor niet-topologische ruimtelijke en attribuut gegevens.
Voor elk type geometrie (punt, lijn en vlak) moet een apart bestand worden aangemaakt.

SVG
Scalable Vector Graphics (SVG) is een taal voor de representatie van grafische gegevens in eXtensible Markup Language (XML). SVG is geaccepteerd als de standaard door het W3C (WWW Consortium).

Technisch ontwerp
De afbeelding van het logische ontwerp op een bepaald softwaresysteem (bijv. Arc/Info, Oracle, Geomedia, MapInfo, Smallworld, AutoCad, etc.).

Temporele eigenschappen
Temporele eigenschappen beschrijven de historie van geo-objecten. Ze geven de geo-objecten een datumstempel.

TOP10NL
Objectgericht midschalig en landsdekkend topografisch bestand en opvolger van de huidige TOP10vector.

TOP10Vector
Midschalig en landsdekkend topografisch bestand geproduceerd door Kadaster, Geo-Informatie.

Topologie
De ruimtelijke relaties binnen een geo-object dan wel tussen verschillende geo-objecten.
In TOP10NL is geen topologie vastgelegd. Geo-objecten hebben een locatie en topologische relaties en kunnen op basis van deze eigenschap worden afgeleid. Verbindingslijnen met knooppunten voor de wegen en spoorwegen zorgen ervoor dat topologische netwerken kunnen worden aangemaakt. Of topologie kan worden afgeleid is wel afhankelijk van de gebruikte software.

Uitwisselingsformaten
Kadaster, Geo-Informatie levert de huidige TOPvector bestanden momenteel in vijf verschillende uitwisselingsformaten: NEN1878, DGN-formaat, DXF, Arc/Info en shape.

Voor de uitwisseling van de TOP10NL bestanden is gekozen voor de standaardtaal GML (Geography Markup Language). Het grote voordeel van GML is dat zowel de inhoud als de structuur van de gegevens wordt meegeleverd.
TOP10NL wordt voorlopig ook geleverd als Filebased Geo database (Esri formaat).

UML
Unified Modeling Language, een standaardtaal om een systeem op de objectgerichte manier te ontwerpen en te documenteren.

Vlakvormig geo-object
Een vlakvormig geo-object heeft minimaal 4 punten, met een gelijk begin- en eindpunt. Een vlakvormig geo-object heeft een oppervlak.

XML
XML (eXtensible Markup Language) is een standaardtaal waarmee de structuur van documenten en gegevens kan worden vastgelegd. XML is gebaseerd op SGML (Standard Generalized Markup Language). De eenvoud van XML maakt het zeer geschikt voor uitwisseling over het internet, terwijl het toch de eigenschappen van SGML behoudt.